🕒 09:55

Η Τζουμπελού και η Ενδυμασία των Γυναικών του Λεωνιδίου

Η Τζουμπελού έχει αναδειχθεί ως το σύμβολο του MELITZAZZ 2025, ενώ η Αγγελική Χατζημιχάλη, μια σημαντική Ελληνίδα λαογράφος και συγγραφέας, αναλύει την τοπική ενδυμασία των γυναικών του Λεωνιδίου. Η ενδυμασία αυτή είναι προέκταση της ένδυσης που φορούσαν οι αρχόντισσες του Πραστού, της πλούσιας πρωτεύουσας της Τσακωνιάς, η οποία καταστράφηκε.

Οι παραδοσιακές ενδυμασίες των γυναικών του Λεωνιδίου κατασκευάζονταν από υλικά υψηλής ποιότητας, όπως χρυσοϋφάντες, μεταξωτούς βελούδους και εκλεκτούς εριούχους. Αυτά τα υφάσματα έφερναν οι πλούσιοι Τσάκωνες, που διαπρέπουν στο εμπόριο τόσο στην Ανατολή όσο και στη Δύση. Οι αρχόντισσες του Πραστού, φέρνοντας το μακρύ και πλούσιο εξωτερικό ένδυμα γνωστό ως τζουμπές, αποκαλούνταν τζουμπελούδες.

Η ενδυμασία περιλάμβανε πολυάριθμα κοσμήματα, όπως οι τζουράδες (κυράδες), που ήταν γνωστές για τα πολύτιμα δαχτυλίδια που φορούσαν, γεμάτα με ζαφείρια, διαμάντια και μαργαριτάρια.

Σύσταση της Παραδοσιακής Ενδυμασίας

Η παραδοσιακή ενδυμασία των γυναικών του Λεωνιδίου διαμορφώνεται από τα εξής στοιχεία:

α) Το πουκάμισο ή όγγιουμα, γνωστό και ως «ένδυμα», ήταν το βασικό και κυριότερο ένδυμα των γυναικών. Φτιαγμένο από λεπτό μεταξωτό ύφασμα, κεντημένο με μεταξωτά σχέδια ή χρυσά νήματα, έφτανε έως τον αστράγαλο.

β) Το βραχάνι ή φουστάνι ήταν κατασκευασμένο από ύφασμα ερίου και τρίχας καμήλου, με συχνό χρωματισμό το πράσινο ή λαδοπράσινο και σπανιότερα το κίτρινο. Ήταν ευρύ και έφερνε στο γύρω του μια πλατιά ταινία από ερυθρή τσόχαν.

γ) Το ζιπούνι ήταν μικρή ζακέτα από χρυσοϋφάντο ύφασμα με μακριές μανίκες και άνοιγμα από τον αγκώνα και κάτω.

δ) Ο τζουμπές ήταν ο εξωτερικός ποδήρης επενδύτης χωρίς χειρίδες, φτιαγμένος από ερυθρή τσόχα ή ατλαζί, τυπικά προοριζόμενος για νύφες και γυναίκες της ανώτερης κοινωνικής τάξης του Λεωνιδίου.

ε) Το μαγλίκι ήταν μεταξωτό μαντήλι που περιέλιγαν γύρω από τον λαιμό και κάλυπτε το στήθος, στερεωμένο με χρυσή αδαμαντίνην πόρπη.

στ) Η ζώστραν, μια χρυσοκέντητη ταινία που σφίγγει τη μέση, διακοσμείται με μεγάλες αργυρές ή επίχρυσες πόρπες.

ζ) Το φέσι, με την μακριά κυανή μεταξένια φούντα, προσετέθη τελευταία στην επίσημη ενδυμασία, αντικαθιστώντας τον παλαιότερο περίπλοκο κεφαλόδεσμο.

Η αναγραφή της Αγγελικής Χατζημιχάλη, προερχόμενη από το βιβλίο του Μουσείου Μπενάκη με τίτλο «Ελληνικαί Εθνικαί Ενδυμασίαι», αναδεικνύει τη σπουδαιότητα και τη λεπτομέρεια της τσακώνικης ενδυμασίας, κρατώντας ζωντανή την πολιτιστική κληρονομιά του Λεωνιδίου.