🕒 18:02

Ακραία ξηρασία στην Αρκαδία

Σύνταξη άρθρου: Γ. Φραγκουλίδης, Κ. Λαγουβάρδος, Β. Κοτρώνη

Ε.Α.Α – Πεντέλη, Δευτέρα 7 Ιουλίου 2025, 09:00

Δείκτης ξηρασίας στην Ελλάδα

Στον παρακάτω χάρτη απεικονίζεται ο δείκτης ξηρασίας στην Ελλάδα κατά την 1η Ιουλίου 2025, σύμφωνα με την ανάλυση της ομάδας ΜΕΤΕΟ του ΕΑΑ. Οι αναλύσεις δείχνουν ότι σημαντικά τμήματα της Κρήτης, της Πελοποννήσου, της δυτικής Στερεάς Ελλάδας και της Θράκης εισήλθαν σε συνθήκες ξηρασίας. Ιδιαίτερα επηρεασμένες είναι περιοχές στους νομούς Χανίων, Ηρακλείου, Λασιθίου, Αρκαδίας, Αργολίδας, Μεσσηνίας, Ηλείας και Λέσβου, όπου πλήττονται από έντονη ή ακραία ξηρασία (επίπεδα 4 και 5). Ο Ιούνιος, με τις ιδιαίτερα υψηλές θερμοκρασίες και τις χαμηλές βροχοπτώσεις, έχει οδηγήσει σχεδόν το σύνολο της χώρας σε υψηλότερα επίπεδα ξηρασίας σε σύγκριση με τις αρχές του μήνα.

Αξιολόγηση εδαφικής υγρασίας

Η αξιολόγηση των συνθηκών ξηρασίας στηρίζεται στην εδαφική υγρασία του στρώματος μεταξύ 28 και 100 εκατοστών κάτω από την επιφάνεια. Η κατάσταση αυτή είναι κρίσιμη για την ανάπτυξη και απόδοση πολλών γεωργικών καλλιεργειών, καθώς αντικατοπτρίζει την επίδραση του υετού, της εξατμισοδιαπνοής, καθώς και της απορροής και διήθησης νερού στο έδαφος. Όταν η εδαφική υγρασία είναι σημαντικά κάτω από τα κανονικά επίπεδα για την εποχή, αυτό οδηγεί σε συνθήκες ξηρασίας και, κατά συνέπεια, παρατεταμένο υδατικό στρες για τις καλλιέργειες.

Κανονικοποιημένος δείκτης απόκλισης εδαφικής υγρασίας

Με βάση τα δεδομένα εδαφικής υγρασίας από την υπηρεσία Copernicus της Ευρωπαϊκής Ένωσης, υπολογίζεται ο κανονικοποιημένος δείκτης απόκλισης εδαφικής υγρασίας (SSMI). Ο δείκτης λαμβάνει υπόψη τις τρέχουσες συνθήκες σε συνδυασμό με την περίοδο αναφοράς 1991-2020. Ανάλογα με την τιμή του δείκτη, η ξηρασία κατατάσσεται στα επίπεδα 1 έως 5, υποδηλώνοντας αντίστοιχα ήπια, μέτρια, σημαντική, έντονη, και ακραία ξηρασία. Αυτές οι καταστάσεις έχουν σχετική και όχι απόλυτη έννοια. Δηλαδή, μπορεί να παρατηρηθεί ακραία ξηρασία χωρίς να είναι τελείως ξερό το έδαφος.

Όταν ο δείκτης SSMI είναι ελαφρώς αρνητικός ή θετικός, οι συνθήκες θεωρούνται κανονικές. Αν, ωστόσο, είναι σημαντικά θετικός, αυτό σημαίνει ότι υπάρχει πλεόνασμα υγρασίας στο έδαφος. Είναι επίσης σημαντικό να σημειωθεί ότι οι τιμές εδαφικής υγρασίας προέρχονται από εκτιμήσεις εξειδικευμένου μοντέλου για την επιφάνεια της Γης (ERA5-Land) και μπορεί να υπάρχουν αποκλίσεις από την πραγματικότητα λόγω της έλλειψης επιτόπιων παρατηρήσεων.

Γραφικές απεικονίσεις ξηρασίας

Εικόνα 1: Στη διαφάνεια απεικονίζονται τα επίπεδα ξηρασίας στην Ελλάδα κατά την 1η Ιουλίου 2025. Οι περιοχές που πλήττονται από ξηρασία είναι χρωματισμένες σύμφωνα με την 5-βάθμια κλίμακα. Οι περιοχές όπου η εδαφική υγρασία είναι πάνω από τα κανονικά επίπεδα επισημαίνονται με πράσινο, ενώ αυτές με εδαφική υγρασία κοντά στην μέση τιμή απεικονίζονται με άσπρο.