Home ΟΜΟΓΕΝΕΙΑΓιάννος Απέργης στο CNN Greece: Από το Λεωνίδιο στην ανακάλυψη του εξωπλανήτη NGTS-39 b

Γιάννος Απέργης στο CNN Greece: Από το Λεωνίδιο στην ανακάλυψη του εξωπλανήτη NGTS-39 b

Ο νεαρός επιστήμονας μιλά για τη σημασία της ανακάλυψης, την έρευνα των εξωπλανητών και τον δρόμο που μπορεί να ανοίξει για την ελληνική αστρονομία.

3 views
Κοινοποίηση

Σε εκτενή συνέντευξή του στο CNN Greece, ο Γιάννος Απέργης, με καταγωγή από το Λεωνίδιο, παρουσιάζει τη διαδρομή που οδήγησε στην ανακάλυψη του εξωπλανήτη NGTS-39 b και εξηγεί γιατί το συγκεκριμένο εύρημα έχει ιδιαίτερο επιστημονικό ενδιαφέρον.

Έτσι φαίνεται καθαρά ότι το πρωτογενές υλικό και οι δηλώσεις προέρχονται από το CNN Greece.

Έναν νέο «θερμό Δία», έναν αέριο γίγαντα ανακάλυψαν οι επιστήμονες, με τον Ιωάννη Απέργη, έναν Έλληνα διδακτορικό ερευνητή στο Πανεπιστήμιο του Γουόρικ να βάζει την «υπογραφή» του στο σημαντικό αυτό εύρημα. Ο αέριος αυτός γίγαντας, όπως εξηγεί στο CNN Greece ο νέος επιστήμονας, ονομάζεται «NGTS-39 b». Είναι λίγο μεγαλύτερος από τον πλανήτη Δία και περίπου μιάμιση φορά βαρύτερος.

Ένα «έτος» στον «NGTS-39 b» διαρκεί σχεδόν δύο γήινους μήνες. Η τροχιά του είναι αρκετά έκκεντρη, δηλαδή δεν είναι κυκλική και «περιφέρεται γύρω από έναν σχετικά φωτεινό αστέρα τύπου F9, με περίοδο περίπου 58 ημερών».

Η θερμοκρασία ισορροπίας του υπολογίζεται περίπου στους 246 βαθμούς Κελσίου.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον, όπως σημειώνει ο ίδιος, παρουσιάζουν οι μετρήσεις «ακτινικής ταχύτητας» – η ταχύτητα με την οποία ένα αντικείμενο κινείται ενώ πλησιάζει ή ενώ απομακρύνεται κατά μήκος της ευθείας γραμμής που τους συνδέει.

«Εντοπίσαμε μια μακροχρόνια μεταβολή, η οποία ενδέχεται να υποδεικνύει την παρουσία ενός ακόμη, πιο απομακρυσμένου σώματος στο σύστημα» αναφέρει ο ερευνητής.

Διευκρινίζει, όμως, ότι ακόμη οι επιστήμονες «δεν μπορούν ακόμη να μιλήσουν για επιβεβαιωμένη ανακάλυψη δεύτερου πλανήτη, πρόκειται όμως για ένα πολύ ενδιαφέρον εύρημα που αξίζει να διερευνηθεί με μελλοντικές παρατηρήσεις».

 

apergis, tng
Ο Ιωάννης Απέργης με το τηλεσκόπιο Telescopio Natiozale Galileo (TNG), έπειτα από μια επίσκεψη που κάναμε σε συναδέλφους (το τηλεσκόπιο αυτό ανήκει στην Ιταλία και λειτουργείται κυρίως από ιταλικά πανεπιστήμια

«Οι περισσότεροι καυτοί Δίες βρίσκονται εξαιρετικά κοντά στους αστέρες τους. Ολοκληρώνουν μία περιφορά μέσα σε μόλις λίγες ημέρες και δέχονται πολύ έντονη ακτινοβολία από το μητρικό άστρο. Ο NGTS-39 b χρειάζεται περίπου 58 ημέρες για να ολοκληρώσει την τροχιά του και έχει σημαντικά χαμηλότερη θερμοκρασία. Για τον λόγο αυτό τον χαρακτηρίζουμε «θερμό Δία» και όχι τυπικό «καυτό Δία». Λόγω της απόστασης, η ακτινοβολία από το μητρικό άστρο είναι πιο αδύναμη» περιγράφει ο Δρ. Απέργης.

Επισημαίνει, δε, πως η τροχιά του παρουσιάζει μεγάλη εκκεντρότητα. Τι σημαίνει αυτό και γιατί έχει σημασία;

«Μπορεί να διατηρεί πληροφορίες για τον τρόπο με τον οποίο σχηματίστηκε και μετακινήθηκε μέσα στο πλανητικό του σύστημα. Η θερμοκρασία του τον καθιστά επίσης ενδιαφέροντα στόχο για μελλοντικές παρατηρήσεις της ατμόσφαιράς του και της χημικής της σύστασης» απαντά ο ερευνητής.

Τα «όπλα» των ερευνητών – Σύμμαχος της τεχνολογίας

Η έρευνα στον απέραντο κόσμο του σύμπαντος, αποτελεί μία μεγάλη πρόκληση για τους επιστήμονες. Με σύμμαχο την τεχνολογία και εξαιρετικά σημαντικά εργαλεία στη «φαρέτρα» τους, όμως, καταφέρνουν να γεφυρώσουν το χάσμα ανάμεσα στο άγνωστο και τη γήινη ζωή μας.

Gravitational wave Optical Transient Observer (GOTO)
Το τηλεσκόπιο CLASP κατά την διάρκεια παρατηρήσεων. Χρησιμοποιείται κυρίως για την μέτρηση και χαρακτηρισμό δορυφόρων

Η ανακάλυψη του θερμού αυτού Δία, όπως εξηγεί ο Δρ. Απέργης ήταν «αποτέλεσμα συνδυασμού διαστημικών και επίγειων παρατηρήσεων».

«Το πρώτο ίχνος του πλανήτη ήταν μία μοναδική διάβαση με την μέθοδο της φωτομετρίας, που κατέγραψε το διαστημικό τηλεσκόπιο TESS (Transiting Exoplanet Survey Satellite)» αναφέρει.

Η μελέτη αυτού του ίχνους συνεχίστηκε με το επίγειο δίκτυο τηλεσκοπίων (Next Generation Transit Survey) NGTS στη Χιλή και όταν ο εξωπλανήτης επιβεβαιώθηκε από τα τηλεσκόπια NGTS, πήρε και την αντίστοιχη ονομασία του, NGTS-39 b.

Παράλληλα, χρησιμοποιήθηκαν φασματογράφοι, με τον ερευνητή να τονίζει πως «είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα ανακάλυψης εξωπλανήτη που απαιτεί διαφορετικά όργανα και διεθνή συνεργασία».

«Η Ελλάδα μπορεί να αποκτήσει ενεργό ρόλο»

Η συμμετοχή του Έλληνα ερευνητή που μελετά εξωπλανήτες στην Αγγλία, αναδεικνύει τον ρόλο που θα μπορούσε να διαδραματίσει η χώρα μας και στον κλάδο της αστρονομίας.

 Gravitational wave Optical Transient Observer (GOTO)
Τηλεσκόπια Gravitational wave Optical Transient Observer (GOTO), χρησιμοποιούνται για την παρατήρηση και ανίχνευση σωμάτων που παράγουν βαρυτικά κύματα η εκρήξεις αστεριών

«Η Ελλάδα διαθέτει επιστήμονες υψηλού επιπέδου, τόσο στα ελληνικά πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα όσο και στο εξωτερικό. Συνεπώς, το ανθρώπινο δυναμικό και η επιστημονική γνώση υπάρχουν» σχολιάζει χαρακτηριστικά ο Δρ. Απέργης.

Η πρόσβαση, σύμφωνα με τον ίδιο, σε δεδομένα από διαστημικά τηλεσκόπια, όπως το TESS, είναι ελεύθερα διαθέσιμα στην επιστημονική κοινότητα και στο κοινό. «Έτσι, οποιοσδήποτε διαθέτει τις κατάλληλες γνώσεις και εργαλεία μπορεί να αναζητήσει σε αυτά ενδείξεις πιθανών εξωπλανητών» σημειώνει.

Δεδομένα από τηλεσκόπια στις αυλές Αμερικανών ερασιτεχνών αστρονόμων

Βέβαια, όπως συμπληρώνει «στην περίπτωση του NGTS-39 b, όταν χρειαζόμασταν περισσότερα φωτομετρικά δεδομένα, σημαντική βοήθεια μας έδωσαν ερασιτέχνες αστρονόμοι από τις Ηνωμένες Πολιτείες, χρησιμοποιώντας μικρά τηλεσκόπια που είχαν εγκαταστήσει στις αυλές τους».

Στη βάση αυτή, συνεχίζει «στη σύγχρονη αστρονομία, και ιδιαίτερα στην έρευνα των εξωπλανητών, η πρωτοπορία δεν εξαρτάται αποκλειστικά από την κατοχή ενός μεγάλου τηλεσκοπίου».

«Με σωστές επενδύσεις και σταθερή υποστήριξη των νέων ερευνητών από την πολιτεία, η Ελλάδα μπορεί να αποκτήσει έναν ιδιαίτερα ενεργό ρόλο σε αυτόν τον ταχέως αναπτυσσόμενο τομέα» επισημαίνει.

 Warwick
Το Warwick 1 meter (W1m) τηλεσκόπιο

Ανάγκη να καταλάβουμε από πού ερχόμαστε

Και γιατί θα πρέπει να ενδιαφέρονται οι πολίτες για το άγνωστο, τόσα έτη φωτός μακριά;

«Η εξερεύνηση του απέραντου διαστήματος, δεν αφορά μόνο μακρινούς πλανήτες ή φαινόμενα που μοιάζουν εντελώς απρόσιτα για εμάς. Αφορά όμως και εμάς τους ίδιους. Την ανάγκη μας να καταλάβουμε από πού ερχόμαστε, πώς δημιουργήθηκε ο κόσμος γύρω μας και ποια είναι η θέση μας μέσα σε αυτόν» απαντά ο Δρ. Απέργης.

Μιλώντας για την προσωπική του εμπειρία, ο ερευνητής δηλώνει «τυχερός».

«Να παραμένουμε περίεργοι»

«Βρέθηκα στο εξωτερικό, όπου μου δόθηκε η ευκαιρία να μάθω, να συνεργαστώ με εξαιρετικούς ανθρώπους και, εν τέλη, να προσθέσω και εγώ τη δική μου συμβολή στην επιστήμη» αναφέρει, για να προσθέσει πως «η συγκεκριμένη δημοσίευση ήταν η τελευταία μου πριν από την ολοκλήρωση της διδακτορικής μου διατριβής».

«Κοιτάζοντας πίσω σε αυτή τη διαδρομή, κατάλαβα ότι δεν έχει τόση σημασία πόσο μακριά έχει φτάσει κάποιος σε σύγκριση με τους άλλους. Η αφετηρία του καθενός είναι διαφορετική. Εκείνο που έχει πραγματική αξία είναι πόσο έχει προχωρήσει σε σχέση με το σημείο από το οποίο ξεκίνησε και πώς αξιοποίησε τις ευκαιρίες και τα μέσα που είχε στη διάθεσή του» ανέφερε.

Το μήνυμα που στέλνει στο αναγνωστικό κοινό του CNN Greece είναι σαφές:

«Να παραμένουμε περίεργοι, να μη φοβόμαστε όσα ακόμη δεν γνωρίζουμε και να αξιοποιούμε όσο καλύτερα μπορούμε όσα μας δίνονται. Δεν μας καθορίζει μόνο ο προορισμός, αλλά η απόσταση που διανύσαμε, οι δυσκολίες που ξεπεράσαμε και όλα όσα μάθαμε στη διαδρομή».

Πηγή Άρθρου : www.cnn.g