Η κάμερα του Leonidio24 βρέθηκε σήμερα, Τρίτη 29 Σεπτεμβρίου, στην Αμυγδαλιά, στον αμπελώνα του Δημήτρη Ντάσκα, για να καταγράψει τον τρύγο.
Μαζί με τον αδελφό του, Κώστα, και τον ξάδελφό του, Τάκη, ο Δημήτρης μάζεψε τα σταφύλια, συνεχίζοντας μια δουλειά που απαιτεί φροντίδα όλο τον χρόνο και ολοκληρώνεται αυτές τις ημέρες στο αμπέλι.
Παρακολουθήσαμε τη συγκομιδή από κοντά και συζητήσαμε με τον Δημήτρη Ντάσκα για την καλλιέργεια του αμπελιού στην περιοχή. Μας έδωσε επίσης ένα κείμενο που έχει γράψει για τα αμπέλια των Πελετών, τον παλιό τρόπο του τρύγου, τις ποικιλίες σταφυλιών και το κρασί που παραγόταν στον τόπο μας.
Ακολουθούν το βίντεο και φωτογραφίες από τον σημερινό τρύγο και, στη συνέχεια, το κείμενο του Δημήτρη Ντάσκα, με τίτλο «Λίγα λόγια για τα αμπέλια στα Πελετά και τον τρύγο».
Λίγα λόγια για τα αμπέλια στα Πελετά και τον τρύγο
Τρύγος αμπελιών στην Αμυγδαλιά, με τέσσερις ποικιλίες σε αμφίπλευρους γραμμικούς βραχίονες. Οι ποικιλίες είναι οι εξής: Αγιωργίτικο, Ασύρτικο, Μοσχάτο Αμβούργου και Κυδωνίτσα.
Ο τρύγος στα αμπέλια του οροπεδίου των Πελετών γινόταν από τα τέλη Σεπτεμβρίου έως τις αρχές Οκτωβρίου. Στην περιοχή των Πελετών, αμπέλια είχαν φυτευτεί στις τοποθεσίες Πάνω Κάμπος, Ξυργιά, Κάτω Κάμπος και Πεντεδένδρι.
Αμπέλια είχαν όλες οι οικογένειες από τα γύρω χωριά. Κάθε σπίτι είχε το δικό του λινό, με το πολύμι (δεξαμενή), για να πατάει τα σταφύλια και να συλλέγει τον μούστο. Κάτοικοι από τα πιο μακρινά χωριά είχαν φτιάξει κοντά στα αμπέλια τους, στα Πελετά, μικρά οικήματα με λινούς, ώστε να μη χρειάζεται να μεταφέρουν τα σταφύλια. Κάποιοι μετέφεραν τον μούστο στο χωριό τους ή τον πουλούσαν. Την περίοδο του τρύγου έρχονταν επίσης στα Πελετά έμποροι και αγόραζαν σταφύλια.
Κάτοικοι των χωριών φόρτωναν κόφες με σταφύλια στα ζώα τους (άλογα και μουλάρια) και τα πουλούσαν στο Λεωνίδιο. Από τον μούστο οι οικογένειες έφτιαχναν το κρασί, τη μουσταλευριά και το πετιμέζι τους.
Από τον μούστο των σταφυλιών της περιοχής των Πελετών έφτιαχναν το ονομαστό κρασί κοκκινέλι. Στα αμπέλια υπήρχαν άσπρα, μαύρα και κόκκινα σταφύλια. Ο συνδυασμός τους έδινε το κόκκινο κρασί, το κοκκινέλι. Εκτός από την παραγωγή κρασιού, τα σταφύλια ήταν το κύριο φρούτο για τους κατοίκους της περιοχής από τον Αύγουστο έως τον Νοέμβριο.
Τα σταφύλια, κυρίως των άσπρων ποικιλιών, καταναλώνονταν και ως φρούτο. Για να έχουν φαγώσιμα σταφύλια για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, οι κάτοικοι είχαν φυτέψει πρώιμες και όψιμες ποικιλίες στα αμπέλια τους. Για να διατηρήσουν σταφύλια μετά τον τρύγο, έκοβαν μεγάλα τσαμπιά (τις βάργιες) μαζί με ένα κομμάτι από το κλαδί τους (βέργα) και τα κρεμούσαν σε ευάερο και σκιερό μέρος. Επίσης, άφηναν ατρύγητα μικρά, όψιμα σταφύλια (τα τσιμπίδια) για να τα καταναλώσουν αργότερα.
Οι πρώτοι αμπελώνες στα Πελετά πιθανότατα φυτεύτηκαν γύρω στο 1800. Εκείνη την περίοδο αυξήθηκε ο πληθυσμός της περιοχής. Σε γραπτή μαρτυρία του 1834 —ένταλμα κτηματοσημείωσης του Δικαστηρίου Ναυπλίου για οφειλές— αναφέρονται αμπελώνες στα Πελετά.
Η φύτευση των αμπελιών στα Πελετά έγινε πιο συστηματική από το 1850 έως το 1900. Οι ποικιλίες σταφυλιών που γνωρίζουμε ότι καλλιεργούνταν στην περιοχή ήταν 19.
Οι περισσότερες προέρχονταν από την ευρύτερη περιοχή. Μία από αυτές ήταν η Θράψα, από την οποία λέγεται ότι παραγόταν το ξακουστό κρασί Μαλβαζία. Ορισμένες ποικιλίες έφεραν από την Ηλεία, γύρω στο 1860, εργάτες της περιοχής μας που απασχολούνταν εκεί στην καλλιέργεια της σταφίδας.
Οι ποικιλίες που γνωρίζουμε από τα αμπέλια των Πελετών είναι οι εξής: Μοσχόσταφυλο, Θράψα, Ασπροστάφυλο, Κυδωνίτσα, Ασπροβαριά, Άσπρο του Γλυκού, Ροδίτης, Φλέρι, Τσεντζέλι, Κοστυφάδι, Αγούμαστος, Κοκκινάδι, Ειδερίτης, Μαυροβαρδιά, Αετονύχι, Σκουρόχρωμο Κοκκινάδι και Μαύρη Θράψα ή Σκυλοπνίχτης.
Από όλες τις ποικιλίες, οι πιο παραγωγικές και περισσότερο καλλιεργούμενες ήταν το Φλέρι και το Τσεντζέλι. Το κλίμα του οροπεδίου των Πελετών, σε υψόμετρο 650 έως 700 μέτρων, σε συνδυασμό με τις ποικιλίες των σταφυλιών, δημιουργούσε κατάλληλες συνθήκες για την παραγωγή καλού κρασιού.
Ο μόνος αρνητικός παράγοντας ήταν ο όψιμος παγετός, που ορισμένες χρονιές ήταν καταστροφικός για την παραγωγή των σταφυλιών.
