🕒 09:01
Ο εθελοντισμός αποτελεί μία από τις πιο αυθεντικές μορφές κοινωνικής προσφοράς. Είναι η συνειδητή επιλογή του ανθρώπου να προσφέρει χρόνο, κόπο και γνώση, χωρίς οικονομικό αντάλλαγμα, με μοναδικό κίνητρο το κοινό καλό, την αλληλεγγύη και την ανάγκη στήριξης της κοινωνίας.
Στην πράξη, ο εθελοντισμός δεν είναι κάτι εύκολο ή ρομαντικό, όπως συχνά παρουσιάζεται. Απαιτεί συνέπεια, υπευθυνότητα, ψυχική αντοχή και προσωπικές θυσίες. Ο εθελοντής δεν επιλέγει πότε θα είναι παρών μόνο όταν τον βολεύει· στέκεται εκεί όταν χρειάζεται, συχνά σε δύσκολες συνθήκες, χωρίς ωράρια και χωρίς εγγυήσεις. Προσφέρει χωρίς να περιμένει ανταμοιβή ή αναγνώριση.
Γι’ αυτό και ο εθελοντισμός έχει αξία: επειδή βασίζεται στην ελεύθερη βούληση και όχι στην υποχρέωση. Είναι πράξη ευθύνης απέναντι στον συνάνθρωπο και την κοινωνία. Δεν αντικαθιστά το κράτος, ούτε καλύπτει θεσμικά κενά· λειτουργεί συμπληρωματικά, εκεί όπου υπάρχει ανάγκη και ανθρώπινη διάθεση.
Ωστόσο, όταν η προσφορά αυτή συνδέεται με οικονομικό όφελος, παύει να είναι εθελοντισμός. Η αμοιβή, ακόμα κι αν παρουσιάζεται ως «συμβολική», αλλάζει τη φύση της πράξης. Τότε δεν μιλάμε για εθελοντική προσφορά, αλλά για εργασία, η οποία οφείλει να αναγνωρίζεται, να αμείβεται και να προστατεύεται θεσμικά. Η σύγχυση των δύο εννοιών υποβαθμίζει τόσο την αξία της εργασίας όσο και την ουσία του εθελοντισμού.
Ο εθελοντισμός δεν είναι λύση ανάγκης ούτε φθηνή εναλλακτική. Είναι στάση ζωής, επιλογή συνείδησης και πράξη αλληλεγγύης. Για να παραμείνει όμως γνήσιος, πρέπει να διαφυλάσσεται το βασικό του χαρακτηριστικό:
η προσφορά χωρίς αντάλλαγμα.
Μόνο έτσι ο εθελοντισμός συνεχίζει να έχει νόημα, αξία και πραγματικό κοινωνικό αποτύπωμα.