🕒 07:03
Ξεχωριστή θέση βέβαια κατέχει ο Τσακώνικος, που θεωρείται ο πλέον αντιπροσωπευτικός χορός της περιοχής μας, της Τσακωνιάς και απαριθμεί ιστορία τουλάχιστον 3.000 χρόνων. Σαν ενιαίο σύνολο (μελωδία – ρυθμός – χορός) είναι ίσως το μοναδικό αρχαίο ελληνικό δείγμα μουσικής που έφθασε ως τις μέρες μας. Είναι λαβυρινθικός χορός, λόγω των σχηματισμών που κάνει και χορεύεται από γυναίκες και άνδρες. Έχει διασωθεί ο ρυθμός μόνο του χορού, ενώ τα τραγούδια που τραγουδιούνται πάνω σε αυτόν, είναι μεταγενέστερα. Ο ρυθμός του έχει μέτρο 5/4 ή 5/8.
Όσον αφορά στην προέλευσή του υπάρχουν πολλές εκδοχές. Οι επικρατέστερες είναι δύο:
Η μια αναφέρει ότι είναι ο Γέρανος , ο χορός που χόρεψε ο Θησέας πρώτα φεύγοντας από την Κνωσό με τους συντρόφους του και τους 7 νέους και 7 νέες από την Αθήνα, αφού σκότωσε το Μινώταυρο και πάλι φθάνοντας στο ιερό νησί της Δήλου, αφού θυσίασε στο θεό Δελφίνιο Απόλλωνα, σύμφωνα με τη μυθολογία. Αναπαριστάνει την έξοδό του απ΄ το Λαβύρινθο. Εδώ αξίζει να σημειώσουμε ότι για πρώτη φορά άνδρες και γυναίκες χόρεψαν μαζί με συνοδεία αρπών.
Η άλλη υποστηρίζει, ότι ενώ έχει ως αρχή το Γέρανο, στην πορεία του ξέκοψε απ΄ αυτόν και αναπαριστά τη νικηφόρα πάλη του θεού Απόλλωνα με το φίδι. Κρατά δηλαδή από το Γέρανο το λαβυρινθικό σχέδιο, αλλά χορογραφικά δείχνει κινήσεις φιδιού που σπαρταρά, μετά τη σαϊτιά του Απόλλωνα.
Φαίνεται ότι επέζησε στην πορεία των χρόνων και έφθασε ως τις μέρες μας αυτούσιος και αναλλοίωτος. Είναι αξιοθαύμαστο αυτό γιατί δείχνει γενικότερα την αντοχή στο χρόνο όσων στοιχείων έχουν να κάνουν με λατρευτικές συνήθειες και θρησκευτικές δοξασίες, αφού θεωρείται ιερός χορός.
Ο ιερός αυτός χορός της Μινωικής Κρήτης μεταφέρθηκε με τις πολιτιστικές ανταλλαγές και τις εμπορικές σχέσεις στις ανατολικές ακτές της Πελοποννήσου, απορροφήθηκε από τον Μυκηναϊκό πολιτισμό και διατηρήθηκε από τους Αχαιούς της Λακωνίας, που κατέφυγαν στον δυσπρόσιτο Πάρνωνα για να αποφύγουν τη δουλεία και την τραχύτητα των Δωριέων.
Με την επικράτηση του Δωδεκάθεου οι κάτοικοι αφιέρωσαν τον ιερό χορό τους στον Απόλλωνα.