🕒 07:18
Ιδιαίτερη θέση στην ιστορία της Ελληνικής Επανάστασης κατέχει το Λεωνίδιο και η Τσακωνιά, καθώς σύμφωνα με ιστορικές πηγές οι Τσάκωνες ύψωσαν την επαναστατική σημαία στις 16 Μαρτίου 1821 στη θέση Μαραθιάς του Λεωνιδίου, σηματοδοτώντας την έναρξη του αγώνα στην περιοχή.
Η σημαία των Τσακώνων είχε έντονο συμβολισμό: στο κέντρο υπήρχε ο Σταυρός, ενώ απεικονίζονταν ένα φίδι και πάνω του μια κουκουβάγια που του έτρωγε το κεφάλι, σύμβολο της νίκης της σοφίας και της ελευθερίας απέναντι στην τυραννία.
Τα επαναστατικά γεγονότα του 1821 είχαν ήδη αρχίσει να ωριμάζουν από τη σύναξη της Βοστίτσας (Αιγίου) που πραγματοποιήθηκε από τις 26 έως τις 30 Ιανουαρίου 1821, όπου συζητήθηκε η προετοιμασία του μεγάλου ξεσηκωμού.
Η πρώτη γραπτή πηγή που αναφέρει ότι η Επανάσταση στο Λεωνίδιο κηρύχθηκε στις 16 Μαρτίου 1821 είναι το ηρωικό έπος «Η Λάκαινα», έργο του πρωτοπρεσβύτερου και δασκάλου Θεόδωρου Οικονόμου, το οποίο εκδόθηκε το 1859. Ο Οικονόμου ήταν γιος του αγωνιστή Μιχάλη Οικονόμου, ο οποίος σκοτώθηκε το 1822 στην Αγία Μαρίνα Λαμίας.
Ο ίδιος αναφέρει ότι το 1854 κλήθηκε από τον Έπαρχο Κυνουρίας Δεληγιάννη να καταγράψει όσα γνώριζε για την ιστορία της περιοχής. Αυτό αποτέλεσε το έναυσμα για τη συγγραφή του ιστορικού ποιήματος, στο οποίο, όπως σημειώνει, περιλαμβάνονται πραγματικές μαρτυρίες αγωνιστών, τις οποίες άκουσε από τους ίδιους με συγκίνηση και δάκρυα στα μάτια.
Δεύτερη σημαντική ιστορική πηγή αποτελεί η μελέτη του Μιχαήλ Δέφνερ με τίτλο «Η δράσις των Τσακώνων κατά την Ελληνικήν Επανάστασιν». Το χειρόγραφο αυτό, που αποτελείται από 14 σελίδες, τοποθετεί την έναρξη της Επανάστασης στο Λεωνίδιο περίπου στα μέσα Μαρτίου του 1821. Ο Δέφνερ, κατά τις επισκέψεις του στο Λεωνίδιο το 1874 και το 1875, είχε αναπτύξει στενή σχέση με τον Νικόλαο Αναγνώστη Ζωγράφο, ο οποίος είχε γεννηθεί το 1811 και θα μπορούσε να αποτελεί αυτόπτη ή αυτήκοο μάρτυρα των γεγονότων της εποχής.
Με οδηγό την επαναστατική σημαία, οι Τσάκωνες συγκεντρώθηκαν στην εκκλησία της Ευαγγελίστριας στο Λεωνίδιο, όπου οι ιερείς τοποθέτησαν τη σημαία στο τέμπλο του ναού και τέλεσαν συγκινητική δέηση για την επιτυχία του αγώνα και την ελευθερία της πατρίδας.
Λίγες ημέρες αργότερα, στις 25 Μαρτίου, τελέστηκε νέα δοξολογία. Οι αγωνιστές κοινώνησαν και ένας ιερέας μίλησε με πάθος για τον μεγάλο αγώνα που ξεκινούσε. Στη συνέχεια οι επαναστάτες εξοπλίστηκαν και συγκεντρώθηκαν στη θέση Πύργος του Λεωνιδίου, έτοιμοι να συμμετάσχουν στον αγώνα για την ελευθερία.
Η συμβολή των Τσακώνων στην Ελληνική Επανάσταση αποτελεί ένα σημαντικό κεφάλαιο της τοπικής αλλά και της εθνικής ιστορίας, με το **Λεωνίδιο να διατηρεί μέχρι σήμερα ζωντανή τη μνήμη εκείνων των γεγονότων που σημάδεψαν τον δρόμο προς την ανεξαρτησία της Ελλάδας.