Μία από τις δραματικότερες στιγμές της πολεμικής ιστορίας του Λεωνιδίου εκτυλίχθηκε στις 27 Απριλίου 1941, όταν γερμανικά πολεμικά αεροσκάφη βομβάρδισαν το λιμάνι της Πλάκας, βυθίζοντας ένα καΐκι που μετέφερε Βρετανούς στρατιώτες. Την ίδια ημέρα, σύμφωνα με τοπική ιστορική καταγραφή, βόμβες έπεσαν και μέσα στο Λεωνίδιο, προκαλώντας τον θάνατο ενός Έλληνα στρατιώτη.
Η Ελλάδα βρισκόταν στις τελευταίες ημέρες της γερμανικής εισβολής του Απριλίου 1941. Οι γερμανικές δυνάμεις είχαν προελάσει στην ελληνική επικράτεια και πολλοί Βρετανοί στρατιώτες προσπαθούσαν να εγκαταλείψουν την ηπειρωτική χώρα, αναζητώντας θαλάσσια διέξοδο προς την Κρήτη.
Ανάμεσα στα σκάφη που χρησιμοποιήθηκαν για τη διαφυγή τους ήταν και το ψαροκάικο «Αγία Βαρβάρα».
Σύμφωνα με ιστορική καταγραφή που έχει δημοσιευθεί για τα γεγονότα, το καΐκι μετέφερε περίπου 20 Βρετανούς στρατιώτες. Είχε αναχωρήσει από τον Πειραιά και, αντιμετωπίζοντας μηχανική βλάβη στην περιοχή της Πλάκας, αναγκάστηκε να καταφύγει στο λιμάνι το πρωί της Κυριακής 27 Απριλίου 1941.
Ο βομβαρδισμός
Οι στρατιώτες αποβιβάστηκαν και αναζήτησαν κάλυψη κοντά στην παραλία.
Το μεσημέρι, γερμανικά βομβαρδιστικά τύπου Stuka εντόπισαν το σκάφος και επιτέθηκαν στο λιμάνι.
Το «Αγία Βαρβάρα» βυθίστηκε.
Οι στρατιώτες που είχαν αποβιβαστεί επέζησαν, σύμφωνα με την ίδια καταγραφή, αλλά βρέθηκαν εγκλωβισμένοι στην περιοχή, χωρίς μέσο για να συνεχίσουν το ταξίδι τους.
Η επίθεση δεν περιορίστηκε στην Πλάκα. Βόμβες έπεσαν και στο Λεωνίδιο.
Κοντά στο Δημοτικό Σχολείο σκοτώθηκε ο στρατιώτης Γεώργιος Καμβύσης, γνωστός ως Καπερώνης, με καταγωγή από το Μέλανο, ο οποίος είχε επιστρέψει από το μέτωπο.
Οι έξι εθελοντές από τα Πούλιθρα
Στην προσπάθεια διαφυγής των Βρετανών καθοριστικό ρόλο διαδραμάτισαν κάτοικοι της Νότιας Κυνουρίας.
Ο ενωμοτάρχης Ιωάννης Γιαννίκος, που υπηρετούσε στα Πούλιθρα, συνέβαλε στην εξεύρεση σκάφους για τη μεταφορά τους.
Χρησιμοποιήθηκε η ψαρόβαρκα του Παναγιώτη Μοσχοβίτη, γνωστού ως Τσάνα.
Έξι εθελοντές από τα Πούλιθρα ανέλαβαν, σύμφωνα με τη δημοσιευμένη ιστορική αφήγηση, να μεταφέρουν τους στρατιώτες με κουπιά έως το Κυπαρίσσι:
- Σπύρος Χρόνης
- Θανάσης Δανάμπασης
- Γιάννης Μαυρομάτης
- Σωτήρης Κουμπόγιωργας
- Δημήτρης Ν. Σπανός (Κούτρουπας)
- Πέτρος Κωνσταντάκης
Η αναχώρηση πραγματοποιήθηκε τη νύχτα και η διαδρομή διήρκεσε περίπου έξι ώρες.
Από το Κυπαρίσσι, οι Βρετανοί συνέχισαν την πορεία τους προς την Κρήτη.
Ανάμεσά τους, σύμφωνα με την ιστορική αφήγηση, βρισκόταν και ο Patrick Leigh Fermor, ο οποίος έμελλε να γίνει γνωστός για τη συμμετοχή του στην απαγωγή του Γερμανού στρατηγού Κράιπε στην Κρήτη το 1944.
Ένα γεγονός που δεν πρέπει να ξεχαστεί
Ο βομβαρδισμός της Πλάκας υπενθυμίζει ότι ο πόλεμος έφτασε και στις μικρές παραθαλάσσιες κοινότητες της χώρας.
Η απώλεια του Γεωργίου Καμβύση, η βύθιση του καϊκιού και η βοήθεια των κατοίκων των Πουλίθρων αποτελούν σημαντικές σελίδες της τοπικής πολεμικής ιστορίας.
Ογδόντα πέντε χρόνια μετά, η ανάδειξη αυτών των γεγονότων αποτελεί φόρο τιμής στους ανθρώπους που έζησαν εκείνες τις δύσκολες ημέρες.
