🕒 12:23
Οι κινητοποιήσεις που έχουν ξεκινήσει στο βουνό γεμάτο από ελατόδασος κοντά στον Κοσμά, στη θέση «Κορομηλιά – Μαζαράκι», έχουν λάβει έκταση τις τελευταίες ημέρες.
Τα μηχανήματα έχουν ήδη αρχίσει να κόβουν – ξεριζώνουν έλατα και να τα σκεπάζουν με μπάζα, καθώς πλαταίνουν τον χωματόδρομο πρόσβασης. Επίσης έχουν ήδη ισοπεδώσει πλαγιές και μία κορυφή.
Το έργο προβλέπει την εγκατάσταση τεσσάρων ανεμογεννητριών ύψους 150 μ. η καθεμία. Καθεμία από τις τέσσερις πλατείες εγκατάστασης πρέπει να έχει επιφάνεια 36.253 τετραγωνικά μέτρα, πράγμα που σημαίνει την ισοπέδωση τεσσάρων κορυφών ώστε να μετατραπούν στις εν λόγω πλατείες. Ο υφιστάμενος χωματόδρομος, που οδηγεί προς αυτές, θα διαπλατυνθεί από 4 μ. σε 10 μ. σε μήκος 6,3 χιλιομέτρων. Πέραν αυτού, θα διανοιχθεί νέος χωματόδρομος πρόσβασης μήκους 3,9 χιλιομέτρων και νέα τμήματα χωματόδρομου που θα φτάνουν σε κάθε ανεμογεννήτρια, συνολικού μήκους 2,8 χιλιομέτρων. Όλα αυτά τα έργα γίνονται μέσα σε δημόσια δασική έκταση, στο παρθένο ελατόδασος και απαιτούν την καταστροφή πάρα πολλών υγιών ελάτων και το ισοπέδωμα ορεινών όγκων. Χιλιάδες έλατα θα κοπούν και στις δύο πλευρές των δρόμων, ώστε να μένει αρκετός χώρος ελεύθερος για τους ελιγμούς των οχημάτων που θα μεταφέρουν τα πτερύγια μήκους 68 μ.
Επισημαίνουμε ότι το έργο αυτό, αν υλοποιηθεί, θα είναι μόνο η αρχή της καταστροφής όλης της ορεινής περιοχής ανάμεσα στα χωριά Κοσμά, Μαρί, Χούνη και Πελετά, όπως φαίνεται από τον χάρτη της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων που δείχνει 19 αδειοδοτημένα έργα με 70 συνολικά ανεμογεννήτριες μόνο σε αυτή την περιοχή. Το έργο στη θέση «Κορομηλιά – Μαζαράκι» είναι το τρίτο που υλοποιείται από 19 αδειοδοτημένα.
Σημειωτέον ότι το εν λόγω έργο έχει λάβει αρνητική γνωμοδότηση τόσο το Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Νότιας Κυνουρίας (ΑΔΑ: ΨΔΥ9ΩΚΝ-ΠΣ2) όσο και από το Περιφερειακό Συμβούλιο Περιφέρειας Πελοποννήσου (ΑΔΑ: 918Η7Λ1-ΘΝΜ), ήδη από το 2020.
Ας δούμε όμως σε ποια επιχειρήματα βασίζονται οι αντιδράσεις των κατοίκων.
1. Η κατασκευή των έργων θα σημαίνει καταστροφή του δάσους. Αυτή με τη σειρά της θα προκαλέσει αλλαγή του κλίματος και του υδρολογικού ορίζοντα της περιοχής. Σε εποχή ξηρασίας και κλιματικής αλλαγής, το δάσος προστατεύει τις κοινότητες από τους καύσωνες και τη λειψυδρία, ενώ βελτιώνει την ποιότητα του νερού και του αέρα. Το δάσος συμβάλλει επομένως στην πολιτική προστασία. Απεναντίας οι Α.Π.Ε. όταν χωροθετούνται ανεξέλεγκτα, παρά το παραπλανητικό τους όνομα «Πράσινη Ενέργεια», δημιουργούν τεράστια προβλήματα στην ισορροπία της φύσης.
2. Το Λεωνίδιο και ολόκληρη η Κυνουρία έχουν επιτύχει μία ήπια τουριστική ανάπτυξη. Οι αναρριχητικές πλαγιές και το βουνό προσκαλούν φυσιολάτρες από όλο τον κόσμο. Πρόκειται για ένα βιώσιμο και μακροχρόνιο τρόπο ανάπτυξης που είναι προς το συμφέρον του τόπου, και για το λόγο αυτό έχει και την υποστήριξη του τοπικού Δήμου. Οι ανέγγιχτες περιοχές των βουνών συνεχώς λιγοστεύουν, και σε λίγα χρόνια θα είναι ακόμα πιο δυσεύρετες και περιζήτητες. Για το λόγο αυτό, η προστασία του Πάρνωνα αποτελεί προϋπόθεση για την συνέχιση της ήπιας τουριστικής ανάπτυξης. Αποτελεί ταυτόχρονα εχέγγυο ώστε η περιοχή να μην χάσει την αυθεντικότητά της και χρειαστεί να «ξεπουληθεί» στο μέλλον τουριστικά.
3. Ολόκληρος ο Πάρνωνας κηρύχτηκε προστατευόμενη από την UNESCO περιοχή («Απόθεμα Βιόσφαιρας») τον Σεπτέμβριο του 2025. Τα «Αποθέματα Βιόσφαιρας» της UNESCO είναι περιοχές που έχουν παραμείνει περιβαλλοντικά και κοινωνικά αναλλοίωτες, και τα κράτη αναλαμβάνουν την ευθύνη να τα διατηρήσουν αναλλοίωτα και στο εφεξής. Το γεγονός αυτό επιβάλλει την επαναξιολόγηση των αδειοδοτήσεων των Α.Π.Ε., αν το ελληνικό κράτος θέλει να είναι ουσιωδώς σύννομο προς τις δεσμεύσεις του προς την UNESCO. (Για το τι σημαίνει να κηρυχτεί μία περιοχή από την UNESCO ως «Απόθεμα Βιόσφαιρας» βλ. εδώ https://www.unesco.org/en/mab/wnbr/about). Σημειώνουμε ότι μόνο άλλες 3 περιοχές της Ελλάδας έχουν κηρυχτεί ως «Αποθέματα Βιόσφαιρας» (όρος Όλυμπος, φαράγγι Σαμαριάς και Αστερούσια Όρη στην Κρήτη), ενώ μόνο 784 σε όλο τον κόσμο.
4. Η πρόσφατη ανακοίνωση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας ότι το όρος Πάρνωνας εντάχθηκε στο καθεστώς προστασίας των «Απάτητων Βουνών» (https://ypen.gov.gr/pagkosmia-imera-vounou-enischyontas-tin-prostasia-ton-vounon-nees-ya-gia-ta-apatita-vouna/) στην πραγματικότητα αφορά μόνο «στην προστατευόμενη περιοχή του δικτύου Natura 2000 με κωδική ονομασία GR2520006 και τίτλο «ΟΡΟΣ ΠΑΡΝΩΝΑΣ (ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΧΗ ΜΑΛΕΒΗΣ)», όπως διασαφηνίζει η σχετική Υπουργική Απόφαση της 11.12.2025 (ΑΔΑ: Ψ6504653Π8-ΠΓ5). Η έκταση της περιοχής αυτής είναι 43,81 τετρ. χλμ. (Άρθρο 2, παρ. 3-4). Η έκταση ολόκληρου του όρους Πάρνωνα ανέρχεται σε 2 εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα.
5. Τμήμα της περιοχής εγκατάστασης του αιολικού πάρκου «Κορομηλιά – Μαζαράκι» έχει κηρυχτεί ως «Περιοχή Άνευ Δρόμων» με κωδικό RA052 σε πρόσφατη μελέτη πανελλήνιας εμβέλειας (https://bc.lab.uoi.gr/el/research/projects/roadless/ ). Οι «Περιοχές Άνευ Δρόμων» είναι πρωτίστης σημασίας για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας. Η ανθρωπότητα εξαρτάται από τη βιοποικιλότητα, δηλαδή τη διατήρηση όλων των ειδών χλωρίδας και πανίδας, και ως εκ τούτου απειλείται από την κατάρρευσή τους. Από το αιολικό πάρκο «Κορομηλιά – Μαζαράκι», οι δύο ανατολικές ανεμογεννήτριες πέφτουν εντός της «Περιοχής Άνευ Δρόμων» RA052 που βρίσκεται μεταξύ Βλησιδιάς, Κουνουπιάς, Μαρίου και Καρίτσας, και επομένως η άθικτη αυτή περιοχή θα καταστραφεί (https://earth.google.com/web/@37.04688918,22.7566778,936.25684731a,26505.5911209d,34.99999992y,347.60633933h,0t,0r/data=CgRCAggBMikKJwolCiExOWxiQTNGT3pHMzZ3eFBIcjU4NzJwdFc5X0xRckZIdWggAToDCgEwQgIIAEoICN289IICEAE).
6. Το Νέο Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, του οποίου η τελική υποβολή στο ΥΠ.ΕΝ. φέρει προθεσμία στις 16.12.2025 (βλ. https://energypress.gr/news/neo-eidiko-horotaxiko-ape-stis-67-apo-58-oi-periohes-aiolikis-proteraiotitas-mpainei-dynamika) ορίζει ζώνες αποκλεισμού, μεταξύ άλλων, εντός:
- Των οικοτόπων προτεραιότητας περιοχών της Επικράτειας που έχουν ενταχθεί ως τόποι κοινοτικής σημασίας στο δίκτυο Natura 2000
- Των δασών και δασικών εκτάσεων (με εξαιρέσεις)
- Περιοχών Άνευ Δρόμων
- Οργανωμένων περιοχών τουριστικής ανάπτυξης
- Των ατύπως διαμορφωμένων, στο πλαίσιο της εκτός σχεδίου δόμησης, τουριστικών και οικιστικών περιοχών.
Καθώς ο Πάρνωνας εμπίπτει σε πολλά από τα παραπάνω κριτήρια, καθίσταται φανερό ότι η έκδοση του Νέου Χωροταξικού Πλαισίου θα επιβάλλει την αναθεώρηση πολλών από τα αδειοδοτημένα αιολικά πάρκα.
Στη δημοσιότητα (https://www.kathimerini.gr/society/562710001/energeia-o-neos-chartis-gia-tis-ape/) έχει δοθεί χάρτης από το Νέο Χωροταξικό που εμφανίζει ως συρρικνωμένη την έκταση του Πάρνωνα που θα χαρακτηριστεί ως «Αιολικής Προτεραιότητας», σε σχέση με το ισχύον Χωροταξικό Α.Π.Ε. του 2008.
Συμπέρασμα: Μήπως να περιμένουμε την έκδοση του Νέου Χωροταξικού πριν καταστρέψουμε τον Πάρνωνα;
7. Η Ελλάδα έχει ήδη επιτύχει και ξεπεράσει τους στόχους που της αντιστοιχούν με βάση τη νομοθεσία της Ε.Ε. για παραγωγή ενέργειας από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας.
8. Παρά την επίτευξη του παραπάνω στόχου της Ε.Ε., και παρά τις υποσχέσεις, η τιμή του ρεύματος στην Ελλάδα όχι μόνο δεν πέφτει, αλλά ακριβαίνει σταθερά.
9. Τα ανταποδοτικά μέτρα που προβλέπονται από τη νομοθεσία για τους Δήμους χωροθέτησης του έργου, είναι ψίχουλα μπροστά στα κέρδη της εταιρείας, αλλά και ψίχουλα μπροστά στον φυσικό πλούτο της περιοχής ο οποίος θα χαθεί. Απέναντι στην υποχρηματοδότηση των Δήμων και των Κοινοτήτων, χρόνια προβλήματα που οφείλονται στην ουσιαστική εγκατάλειψη της υπαίθρου από το κράτος, τα «ανταποδοτικά μέτρα» των Α.Π.Ε. δεν λύνουν κανένα πρόβλημα. Τα δομικά προβλήματα δεν λύνονται με ψίχουλα.
10. Τόσο το Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Νότιας Κυνουρίας (ΑΔΑ: ΨΔΥ9ΩΚΝ-ΠΣ2) όσο και το Περιφερειακό Συμβούλιο Περιφέρειας Πελοποννήσου (ΑΔΑ: 918Η7Λ1-ΘΝΜ) έχουν γνωμοδοτήσει αρνητικά για το έργο «Κορομηλιά – Μαζαράκι». Η τοπική κοινωνία δεν θέλει το έργο και το έχει εκφράσει αυτό με τα δημοκρατικά θεσπισμένα όργανά της. Ναι το ξέρουμε, η ισχύουσα νομοθεσία προβλέπει ότι οι γνωμοδοτήσεις αυτές έχουν μόνο συμβουλευτική ισχύ. Ωστόσο τι άλλο χρειάζεται για να εισακουστεί μία τοπική κοινωνία;
11. Τέλος, και σημαντικότερο από όλα, μιλάμε για αλλαγές στο φυσικό περιβάλλον που δεν θα μπορούν να αντιστραφούν στο μέλλον. Δεν θα μπορούμε να ξαναφέρουμε τα βράχια στη θέση τους, ούτε τα νερά, ούτε τα έλατα. Κάποτε οι άνθρωποι άφηναν στα παιδιά και στα εγγόνια τους πεζούλες για την καλλιέργεια, βρύσες όπου είχαν πιάσει το νερό, στέρνες, χωράφια σπαρμένα. Εμείς σήμερα τι θα αφήσουμε στα παιδιά μας; Οι ανεμογεννήτριες έχουν διάρκεια ζωής 20-25 χρόνια, όταν περάσει ο χρόνος ζωής τους κανείς δεν θα πάει να τις μαζέψει διότι οι εταιρείες δεν αντιμετωπίζουν κυρώσεις αν δεν το κάνουν, και το φυσικό τοπίο θα παραμείνει κατεστραμμένο.
Πράγματι, τι θέλουμε να αφήσουμε στα παιδιά μας;
Η Πρωτοβουλία Κατοίκων Κοσμά καθώς και κάτοικοι των κωμοπόλεων και χωριών του νότιου Πάρνωνα, ζητάμε:
- Να σταματήσουν οι εργασίες στη θέση ‘Μαζαράκι – Κορομηλιά’ κοντά στο ιστορικό χωριό του Κοσμά, γιατί καταστρέφουν παρθένο δάσος ελάτων και ένα οικοσύστημα που έχει διατηρηθεί ανέγγιχτο ως σήμερα.
- Να αναθεωρηθούν οι αδειοδοτήσεις Α.Π.Ε. στο νότιο Πάρνωνα με επανεξέταση του περιβαλλοντικού τους κόστους και με το δεδομένο της πρόσφατης κήρυξης του Πάρνωνα ως «Απόθεμα Βιόσφαιρας» της UNESCO.
ΤΟ ΔΑΣΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΒΟΥΝΑ ΜΑΣ ΕΙΝΑΙ ΠΛΟΥΤΟΣ ΑΝΕΚΤΙΜΗΤΟΣ – ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ!
Πρωτοβουλία Κατοίκων Κοσμά
# Save Parnonas
Βλ. προηγούμενα άρθρα εδώ:
https://www.notospress.gr/peloponnisos/story/124616/arkadia-synexizontai-oi-antidraseis-ston-kosma-gia-tis-anemogennitries-video
Ρεπορτάζ από την ΕΡΤ εδώ: https://www.ertnews.gr/video/kosmas-arkadias-nea-diamartyria-ton-katoikon-kata-ton-anemogennitrion/