🕒 14:06
Η 3η Δεκεμβρίου έχει καθιερωθεί από τα Ηνωμένα Έθνη (ΟΗΕ) ως η Παγκόσμια Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία (International Day of Persons with Disabilities – IDPD).
Δεν πρόκειται απλώς για μια ημέρα ευαισθητοποίησης, αλλά για μια ετήσια υπενθύμιση του στόχου της πλήρους και ισότιμης συμμετοχής των ατόμων με αναπηρία σε όλες τις πτυχές της ζωής.
Ποιος είναι ο Σκοπός της Ημέρας;
Ο κεντρικός σκοπός είναι η προώθηση της κατανόησης των θεμάτων που σχετίζονται με την αναπηρία και η κινητοποίηση της υποστήριξης για την αξιοπρέπεια, τα δικαιώματα και την ευημερία των ατόμων με αναπηρία.
Σύμφωνα με τον ΟΗΕ, υπολογίζεται ότι πάνω από 1 δισεκατομμύριο άνθρωποι παγκοσμίως, δηλαδή περίπου το 15% του παγκόσμιου πληθυσμού, ζουν με κάποια μορφή αναπηρίας.
Αυτή η πληθυσμιακή ομάδα αντιμετωπίζει συχνά περιθωριοποίηση και αποκλεισμό.
Βασικές Αρχές και Μηνύματα
Η ημέρα εστιάζει στις ακόλουθες κατευθυντήριες αρχές:
Προσβασιμότητα (Accessibility):
Αφορά όχι μόνο τις ράμπες και τις υποδομές, αλλά και την προσβασιμότητα στην πληροφορία, την τεχνολογία, την εκπαίδευση και τις υπηρεσίες.
Ένταξη (Inclusion): Η διασφάλιση ότι τα άτομα με αναπηρία συμμετέχουν ισότιμα στην κοινωνία, την αγορά εργασίας και τη λήψη αποφάσεων.
Τα Δικαιώματα (Rights):
Η αναπηρία αντιμετωπίζεται πλέον ως ζήτημα ανθρωπίνων δικαιωμάτων, όπως ορίζεται από τη Σύμβαση του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία (CRPD).
“Τίποτα για εμάς χωρίς εμάς” (Nothing About Us Without Us):
Το κεντρικό σύνθημα που υπογραμμίζει την ανάγκη τα άτομα με αναπηρία να είναι παρόντα και να συμμετέχουν ενεργά στη διαμόρφωση των πολιτικών που τους αφορούν.
Από το Πρόβλημα στη Λύση: Το Κοινωνικό Μοντέλο
Η Παγκόσμια Ημέρα προωθεί τη μετάβαση από το Ιατρικό Μοντέλο (που θεωρεί την αναπηρία ως πρόβλημα του ατόμου) στο Κοινωνικό Μοντέλο (που θεωρεί ότι το πρόβλημα είναι οι κοινωνικοί και περιβαλλοντικοί φραγμοί).
Σήμερα, το μήνυμα είναι σαφές:
Η αναπηρία δεν είναι μόνο θέμα πρόνοιας, αλλά θέμα δικαιοσύνης και βιώσιμης ανάπτυξης για όλους.
Η άρση των φραγμών –είτε είναι φυσικοί, είτε στάσεων, είτε επικοινωνιακοί– είναι ευθύνη ολόκληρης της κοινωνίας.
Το Παγκόσμιο Μήνυμα της Ημέρας
Η 3η Δεκεμβρίου έχει καθιερωθεί από τα Ηνωμένα Έθνη (ΟΗΕ) ως η Παγκόσμια Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία (IDPD).
Δεν πρόκειται για μια ημέρα εορτασμού, αλλά για μια κρίσιμη ετήσια υπενθύμιση ότι η πλήρης και ισότιμη συμμετοχή των ατόμων με αναπηρία (ΑμεΑ) αποτελεί δικαίωμα και αναπτυξιακή προτεραιότητα.
Φέτος, το κεντρικό θέμα του ΟΗΕ είναι: «Προώθηση Κοινωνιών Χωρίς Αποκλεισμούς για την Προώθηση της Κοινωνικής Προόδου».
Η στατιστική είναι αδυσώπητη: Πάνω από 1 δισεκατομμύριο άνθρωποι παγκοσμίως –περίπου το 15% του πληθυσμού– ζουν με κάποια μορφή αναπηρίας.
Αυτή η ομάδα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει συστηματικούς φραγμούς που οδηγούν σε περιθωριοποίηση, σε αντίθεση με τις αρχές της Σύμβασης του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία (CRPD).
Οι Μεγάλες Διεκδικήσεις του Ελληνικού Αναπηρικού Κινήματος
Στην Ελλάδα, η 3η Δεκεμβρίου βρίσκει το αναπηρικό κίνημα σε στάση διεκδίκησης και κοινωνικού ελέγχου, με την Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία (Ε.Σ.Α.μεΑ.) να θέτει εμφατικά τα εξής ζητήματα:
1. Καταπολέμηση της Φτώχειας και Αξιοπρεπής Διαβίωση
Ένα μεγάλο ποσοστό των ατόμων με αναπηρία βρίσκεται σε αυξημένο κίνδυνο φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού.
Διεκδικείται η ουσιαστική ενίσχυση του εισοδήματος και των επιδομάτων, ώστε να διασφαλίζεται η αξιοπρεπής διαβίωση, ειδικά εν μέσω της τρέχουσας οικονομικής κρίσης.
2. Άρση των Φραγμών:
Η Καθολική Προσβασιμότητα
Η προσβασιμότητα δεν περιορίζεται μόνο στις ράμπες.
Απαιτείται η πλήρης και άμεση εφαρμογή της Καθολικής Προσβασιμότητας σε κάθε πτυχή της ζωής: από τις μεταφορές και τα δημόσια κτίρια, μέχρι την προσβασιμότητα στην πληροφορία και τις ψηφιακές υπηρεσίες.
Οι φραγμοί αυτοί –είτε είναι φυσικοί, είτε στάσεων– πρέπει να αρθούν, καθώς είναι οι κύριοι υπαίτιοι του αποκλεισμού.
3. Ισότιμη Συμμετοχή σε Εκπαίδευση και Εργασία
Ζητείται η μετάβαση σε ένα μοντέλο πλήρως συμπεριληπτικής εκπαίδευσης σε όλες τις βαθμίδες, χωρίς διακρίσεις. Παράλληλα, η αγορά εργασίας οφείλει να ανοίξει τις πόρτες της μέσω στοχευμένων προγραμμάτων στήριξης και κατάρτισης, αναγνωρίζοντας τις δεξιότητες και τις δυνατότητες των ΑμεΑ.
Το Μήνυμα της Διεκδίκησης
Η αναπηρία δεν είναι πρόβλημα του ατόμου, αλλά αποτέλεσμα των φραγμών που θέτει η κοινωνία.
Η 3η Δεκεμβρίου υπενθυμίζει τον κεντρικό άξονα του αναπηρικού κινήματος:
«Τίποτα για εμάς χωρίς εμάς» (Nothing About Us Without Us).
Η ένταξη δεν είναι πράξη φιλανθρωπίας, αλλά υποχρέωση που προάγει την πρόοδο για όλους τους πολίτες.
Είναι η ευθύνη όλων μας να μετατρέψουμε τη φετινή ημέρα από απλή ευαισθητοποίηση σε δέσμευση για δράση.